1914

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 6 stycznia – w Warszawie otwarto Most Poniatowskiego.
• 16 kwietnia – został uroczyście otwarty Stadion Wisły Kraków.
• 31 maja – we Lwowie, Władysław Ponurski ustanowił rekord Galicji w biegu na 400 m wynikiem 53,0 s.
• 15 czerwca-20 lipca – wystawa motorów drobnoprzemysłowych we Lwowie.
• 3 sierpnia – powstaje Pierwsza Kompania Kadrowa.
• 4 sierpnia – I wojna światowa: Kalisz został zbombardowany przez Niemców.
• 6 sierpnia
  • Józef Piłsudski powołuje w Warszawie tajny Rząd Narodowy.
  • wymarsz Legionów Józefa Piłsudskiego do dawnego Królestwa Polskiego celem wywołania tam powstania.
• 10 sierpnia – Komisja Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych podporządkowała się Rządowi Narodowemu.
• 14 sierpnia – wielki książę Mikołaj Mikołajewicz wydał manifest, zawierający obietnicę zjednoczenia pod berłem cara po zakończeniu wojny ziem polskich z trzech zaborów i nadania im autonomii.
• 15 sierpnia - poświęcenie Świątyni Miłosierdzia i Miłości w Płocku, nowej siedziby Kościoła Starokatolickiego Mariawitów.
• 16 sierpnia – powstanie w Krakowie Naczelnego Komitetu Narodowego.
• sierpień – rozpoczyna się tworzenie struktur Polskiej Organizacji Wojskowej.
• 3 września – I wojna światowa: zajęcie Lwowa przez wojska rosyjskie. Okupacja miasta przez Rosjan do 22 czerwca 1915.
• 5 września – zaprzysiężenie w Kielcach I Pułku Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego.
• 17 września – I wojna światowa: wojska rosyjskie rozpoczęły pierwsze oblężenie twierdzy Przemyśl.
• 21 września – z powodu odmowy złożenia przysięgi na wierność cesarzowi rozwiązany został Legion Wschodni.
• 9 października – I wojna światowa: napad Niemców na tereny Królestwa Polskiego.
• 12 października – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa o Pruszków, podczas której kontratak Rosjan zepchnął wojska niemieckie na linię rzeki Rawki.
• 22 października – Józef Piłsudski wystąpił z inicjatywą powołania w Królestwie Polskim konspiracyjnej organizacji niepodległościowej: Polskiej Organizacji Wojskowej (POW).
• 5 listopada – I wojna światowa: wojska rosyjskie rozpoczęły drugie oblężenie twierdzy Przemyśl.
• 25 listopada – Warszawa: powstał Komitet Narodowy Polski.
• 30 listopada/1 grudnia – I wojna światowa: po wkroczeniu wojsk rosyjskich w nocy do Wieliczki rozpoczęła się bitwa pod Krakowem.
• 2-12 grudnia – I wojna światowa: bitwa pod Limanową.
• 6 grudnia – I wojna światowa: wojska niemieckie zajęły Łódź.
• 22-25 grudnia – Bitwa pod Łowczówkiem Legionów Józefa Piłsudskiego z Rosjanami.
• Stanisław Sośnicki ustanowił rekord Galicji w trójskoku wynikiem 13,06 m.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1 stycznia – otwarto pierwszą linię lotniczą regularnie przewożącą pasażerów (Floryda).
• 5 stycznia – Ford Motor Company wprowadził ośmiogodzinny dzień pracy w swych fabrykach oraz minimalną stawkę 5 dolarów za dzień pracy.
• 7 stycznia – pierwszy statek przepłynął Kanał Panamski.
• 10 stycznia – Rewolucja meksykańska: Oddziały Pancho Villi zajęły miasto Ojinaga w stanie Chihuahua.
• 28 stycznia – pierwsi mieszkańcy wprowadzili się do Beverly Hills (Kalifornia), dzielnicy bogaczy i sław.
• styczeń – armia rosyjska posiadała 15 sterowców ciśnieniowych o łącznej pojemności 76 tys. m³ (większą flotę sterowców posiadały tylko Niemcy).
• 13 lutego – w Nowym Jorku powstało Stowarzyszenie Kompozytorów Autorów i Edytorów, (ang. American Society of Composers, Authors and Publishers – ASCAP) celem którego jest ochrona praw autorskich (ang. copyright, symbol: © ) jego członków.
• 26 lutego – w brytyjskiej stoczni Harland & Wolff, w Belfaście zwodowano transatlantyk HMHS Britannic, siostrzany statek RMS Titanic.
• 1 marca – Republika Chińska przystąpiła do Powszechnego Związku Pocztowego.
• 7 marca
  • Wilhelm zu Wied przybył do Albanii by rozpocząć panowanie.
  • Departament Policji w Petersburgu zawiadomił swoją agenturę w Paryżu, że „znany działacz PPS, Józef Piłsudski przebywający obecnie w Paryżu, przygotowuje wspólnie z Wacławem Sieroszewskim i innymi członkami partii zamach na życie cesarza podczas ewentualnego jego pobytu w Paryżu”.
• 10 marca
  • utworzenie rządu A.Salandry (Włochy).
  • angielska sufrażystka Mary Richardson uszkodziła nożem do mięsa obraz Diego Velázqueza „Wenus ze zwierciadłem” (ang. Rokeby Venus) znajdujący się w National Gallery w Londynie.
• 16 marca – żona francuskiego ministra Josepha Caillauxa zastrzeliła dziennikarza, wydawcę gazety Le Figaro Gastona Calmette, ponieważ ten groził jej publikacją miłosnych listów z pierwszego małżeństwa (została w późniejszym procesie uniewinniona).
• 19 marca – w Toronto otwarto Royal Ontario Museum.
• 27 marca – belgijski chirurg Albert Hustin dokonał pierwszej udanej niebezpośredniej transfuzji krwi, używając środków przeciwzakrzepowych.
• 29 marca – Katherine Routledge i jej mąż przybyli na Wyspę Wielkanocną w celu pierwszych prawdziwych badań naukowych (wyspę opuścili w sierpniu 1915).
• 9 kwietnia – w Tampico doszło do pomniejszego incydentu międzynarodowego pomiędzy marynarzami amerykańskimi i siłami lądowymi Meksyku. W wyniku tego meksykański port Veracruz był okupowany przez Amerykanów przez przeszło pół roku (ang. Tampico Affair).
• 14 kwietnia – Irving nabywa praw miejskich w stanie Teksas.
• 20 kwietnia
  • w stanie Kolorado, Gwardia Narodowa Stanów Zjednoczonych dokonała masakry strajkujących górników, 24 osoby zostały zabite (ang. Ludlow massacre).
  • II Zawody o Puchar Schneidera (wyścigi wodnosamolotów) w Monako wygrał Brytyjczyk Howard Pixton. Na pływakowym wodnosamolocie Sopwith Tabloid osiągnął rekordową prędkość przelotową 139,7 km/h.
• 21 kwietnia – 3 tys. żołnierzy Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych wylądowało w porcie Vera Cruz w Meksyku.
• 1 maja – Gdańsk: otwarto linię kolejową Wrzeszcz - Stara Piła przez Kokoszki, zniszczoną później w 1945.
• 14 maja – Woodrow Wilson podpisał proklamację Kongresu Stanów Zjednoczonych ustanawiającą Dzień Matki świętem państwowym w USA.
• 25 maja – w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii, Izba Gmin przegłosowała prawo pozwalające Irlandii na ustanowienie swego własnego rządu (ang. Home Rule Act 1914).
• 29 maja – liniowiec kanadyjski „Empress of Ireland” zatonął w Zatoce Świętego Wawrzyńca, 1 024 osoby poniosły śmierć.
• 1 czerwca – wysłannik prezydenta Woodrow Wilsona Edward Mandell House, spotyka się z cesarzem Niemiec Wilhelmem II Hohenzollernem.
• 7 czerwca – manifestacje robotnicze w Ankonie (Włochy).
• 14 czerwca – Międzynarodowy Komitet Olimpijski przedstawił flagę olimpijską.
• 18 czerwca – Rewolucja meksykańska: Konstytucjonaliści zajmują stan San Luis Potosí – Venustiano Carranza domaga się poddania sił rządowych podległych prezydentowi Victoriano Huercie.
• 20 czerwca – podczas pokazów lotniczych w Wiener Neustadt doszło do zderzenia sterowca Körting M II z samolotem typu Farman IV (załogi obu maszyn latających zginęły).
• 28 czerwca – w Sarajewie w Bośni serbski nacjonalista Gawriło Princip dokonuje zamachu na austriackiego następcę tronu arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Zabicie arcyksięcia stało się pretekstem do rozpoczęcia I wojny światowej.
• 2 lipca – oficjalnie ogłoszono, że cesarz Niemiec Wilhelm II Hohenzollern, nie będzie uczestniczył w pogrzebie austriackiego następcy tronu arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żony Zofii von Chotek.
• 3 lipca
  • na mocy porozumień w Szimli Tybet pod zwierzchnictwem Chin uzyskał prawo do szerokiej autonomii.
  • uruchomienie łączności telefonicznej Nowy Jork-San Francisco.
• 4 lipca
  • w Artstetten, ok. 60 km na zachód od Wiednia, odbył się pogrzeb austriackiego następcy tronu arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żony Zofii von Chotek.
  • w Londynie, Brytyjczyk Willie Applegarth ustanowił rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 21,2 s.
• 7 lipca – narada ministrów rządu austro-węgierskiego z udziałem m.in., ministra spraw zagranicznych i wojny oraz głównodowodzącego armią i głównodowodzącego marynarką wojenną (trwała od 11:30 do 18:15).
• 9 lipca
  • Izba Lordów zakończyła redagowanie poprawek do ustawy o samostanowieniu Irlandii (ang. Home Rule Act 1914).
  • Franciszek Józef I cesarz austro-węgierski otrzymuje raport z dochodzenia w sprawie zamachu w Sarajewie. Prasa w monarchii prowadzi kampanię antyserbską, nazywając Serbów „śmiercionośnymi szczurami”.
• 10 lipca – rosyjski dyplomata przy rządzie serbskim, zmarł niespodziewanie w niewyjaśnionych okolicznościach, w austro-węgierskim poselstwie w Belgradzie.
• 11 lipca – legenda baseballu w USA, Babe Ruth debiutuje w zespole Boston Red Sox.
• 12 lipca – odbyły się demonstracje w prowincji Irlandii Ulster, zapowiadające wojnę domową.
• 13 lipca – władze w Wiedniu otrzymały raport o prawdopodobnym ataku sił serbskich nacjonalistów na placówkę dyplomatyczną monarchii w Belgradzie.
• 14 lipca
  • rząd Irlandii, nowelizuje ustawę przegłosowaną przez brytyjską Izbę Lordów w sprawie samostanowieniu Irlandii (ang. Home Rule Act 1914).
  • Robert Goddard otrzymał pierwszy patent na napęd rakietowy na paliwo ciekłe. Jego rakieta miała 12,5 m wysokości.
• 15 lipca
  • w Alpach Berneńskich został oddany do użytku najdłuższy tunel kolejowy Lotschberg o długości ponad 14 km.
  • Rewolucja meksykańska: Victoriano Huerta zrezygnował z prezydentury i opuścił Meksyk.
  • premier István Tisza oświadcza w węgierskim parlamencie że stosunki z Serbią muszą być oczyszczone.
• 19 lipca – prasa austro-węgierska przestrzega przed domniemaną konspiracją w sprawie idei „Wielkiej Serbii”.
• 23 lipca – Austro-Węgry wystosowały wobec Serbii ultimatum z żądaniem ujawnienia tożsamości zabójcy arcyksięcia Franciszka Ferdynanda.
• 27 lipca – Felix Manalo zarejestrował organizację religijną „Iglesia ni Cristo” w Filipinach.
• 28 lipca – I wojna światowa: Austro-Węgry wypowiadają wojnę Serbii.
• 30 lipca – w Rosji zostaje ogłoszona powszechna mobilizacja.
• 31 lipca
  • Niemcy wysuwają ultimatum wobec Francji.
  • zamach na J.Jaurèsa (Paryż).
• Sierpień
  • za inicjatywą Wielkiego Księcia Mikołaja Mikołajewicza został wydany dekret o zjednoczeniu ziem polskich pod berłem carów. Akt ten nie spotkał się z uznaniem ale skutkiem przedsięwzięcia było powstanie Legionu Puławskiego.
  • Marcus Garvey założył „Uniwersalny Związek Doskonalenia Czarnych” (ang. Universal Negro Improvement Association - UNIA), który miał promować jedność Afroamerykanów.
  • wojska rosyjskie wkraczają do Galicji.
• 1 sierpnia – Niemcy wypowiadają wojnę Rosji. Powszechna mobilizacja w Szwajcarii.
• 2 sierpnia
  • wojska niemieckie wkraczają do Luksemburga.
  • został zawarty tajny układ pomiędzy Imperium Osmańskim a Niemcami, zapewniający Turcji neutralność.
• 3 sierpnia
  • Niemcy wypowiedziały wojnę Francji.
  • wojska niemieckie wkraczają na terytorium Belgii.
  • Włochy odmawiają poparcia dla Austro-Węgier (neutralność w wojnie).
• 4 sierpnia – Wielka Brytania wypowiada Niemcom wojnę. Rozpoczyna się blokada morska Niemiec.
• 5 sierpnia – Stany Zjednoczone ogłaszają neutralność w wojnie.
• 5-16 sierpnia – I wojna światowa: Bitwa o miasto Liège.
• 6 sierpnia – Serbia wypowiedziała wojnę Niemcom; Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Rosji.
• 8 sierpnia
  • ostrzał Dar es Salam przez marynarkę brytyjską.
  • niemieckie siły kolonialne dokonały egzekucji w Kamerunie na oficerze Martin-Paul Samba - za zdradę stanu.
• 12 sierpnia
  • Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Austro-Węgrom.
  • I wojna światowa: Bitwa pod Haelen, zwana także „bitwą srebrnych hełmów”.
• 14 sierpnia – I wojna światowa: wojska francuskie wkroczyły do Lotaryngii.
• 15 sierpnia
  • otwarty zostaje Kanał Panamski.
  • Rewolucja meksykańska: Oddziały Venustiano Carranza, dowodzone przez generała Álvaro Obregón, opanowały stolicę Meksyku miasto Meksyk.
  • adagio na smyczki i harfę Edwarda Elgara, zostaje po raz pierwszy wykonane w Londynie.
• 16-19 sierpnia – w bitwie pod górą Cer, około 100 km od Belgradu w Serbii, siły serbskie odniosły zwycięstwo nad siłami Austro-Węgier, było to pierwsze zwycięstwo sił ententy w pierwszej wojnie światowej.
• 17 sierpnia – I wojna światowa: Niemcy zajmują miasto Liège.
• 17 sierpnia-2 września – I wojna światowa: Bitwa pod Tannenbergiem (pod Grunwaldem) między wojskami niemieckimi i rosyjskimi.
• 18 sierpnia
  • I wojna światowa: Rozpoczyna się niemiecka ofensywa w Francji.
  • Sankt Petersburg został przemianowany na Piotrogród.
• 20 sierpnia – I wojna światowa: Niemcy zdobywają Brukselę.
• 23 sierpnia – Japonia wypowiada wojnę Niemcom.
• 25 sierpnia-13 września – pierwsze w świecie loty polarne nad Arktyką na samolocie Maurice Farman M.F.11, Polaka por. Jana Nagórskiego, oficera armii rosyjskiej, w poszukiwaniu zaginionej wyprawy polarnej Gieorgija Siedowa.
• 25 sierpnia – I wojna światowa: Bitwa austriacko-rosyjska pod Kraśnikiem.
• 26 sierpnia – kapitulacja niemieckich sił kolonialnych w Togo wobec wojsk angielskich i francuskich.
• 26-27 sierpnia – I wojna światowa: Bitwa obronna w pobliżu miejscowości Le Cateau-Cambrésis we Francji.
• 28 sierpnia – I wojna światowa: Zwycięska dla floty brytyjskiej bitwa morska pod Helgolandem z flotą niemiecką.
• 29-30 sierpnia – I wojna światowa: Bitwa obronna w pobliżu miejscowości Saint-Quentin we Francji.
• Wrzesień – ostrzał niemieckiej artylerii zniszczył zabytkową katedrę w Reims.
• 1 września – ostatni gołąb wędrowny zdechł w ogrodzie zoologicznym w Cincinnati w USA.
• 2 września
  • I wojna światowa: opuszczenie Lwowa przez Austriaków.
  • I wojna światowa: Niemcy okupują miejscowość Moronvilliers, położoną około 15 km od Reims.
• 3 września
  • kardynał Giacomo della Chiesa został obrany papieżem i przyjął imię Benedykta XV.
  • po sześciu miesiącach Wilhelm zu Wied opuścił Albanię, co było spowodowane opozycją w stosunku do jego rządów.
  • I wojna światowa: Rząd Francji przeniósł się z Paryża do Bordeaux.
• 5 września – w Londynie podpisano porozumienie, zgodnie z którym żaden członek potrójnej ententy (Anglia, Francja, Rosja) nie mógł osobno zawierać układów pokojowych z państwami centralnymi.
• 5-9 września – I wojna światowa: Pierwsza bitwa nad rzeką Marną, siły francusko-angielskie powstrzymały marsz Niemców na zachód (ok. 513 tys. zabitych).
• 6-12 września – I wojna światowa: Bitwa niemiecko-rosyjska nad jeziorami mazurskimi.
• 13 września – I wojna światowa: Siły Republiki Południowej Afryki rozpoczynają działania zbrojne przeciw Niemcom w niemieckiej południowo-zachodniej Afryce (dzisiejsza Namibia).
• 13-28 września – I wojna światowa: Pierwsza bitwa we francuskim departamencie Aisne.
• 17 września – po raz trzeci Andrew Fisher zostaje premierem Australii.
• 22 września – I wojna światowa: na Morzu Północnym trzy brytyjskie krążowniki zostały zatopione przez niemiecką łódź podwodną U-9.
• 26 września – w USA zostaje powołana niezależna agencja rządowa (ang. Federal Trade Commission - FTC), której celem jest ochrona klientów oraz eliminacja i zapobieganie nieuczciwej konkurencji.
• 30 września – w USA powstaje organizacja do walki z alkoholizmem (ang. Flying Squadron).
• październik
  • Włochy stopniowo przechodzą do sojuszu z Ententą.
  • Katedra Westminsterska została ubezpieczona od następstw niemieckich bombardowań lotniczych (na sumę 150 tys. £).
• 1 października – według chronologii biblijnej zaczyna panować w niebie Królestwo Boże z Jezusem Chrystusem jako władcą.
• 9 października – I wojna światowa: Antwerpia zostaje zdobyta przez siły niemieckie.
• 13 października
  • I wojna światowa: rząd belgijski przeniósł się do Hawru.
  • zespół Boston Braves pokonał Philadelphia Athletics 3:1 i zdobył trofeum baseballowe World Series.
• 15 października – debiut sceniczny Bieniamino Gigli w roli Enza w operze Amilcare Ponchiellego Gioconda.
• 21 października – Turcja zamknęła dla żeglugi cieśniny Bosfor i Dardanele.
• 29 października – I wojna światowa: atak floty tureckiej na wybrzeża Rosji.
• Listopad – na froncie zachodnim utrwala się pozycyjny charakter wojny.
• 1 listopada – I wojna światowa: Bitwa pod Coronelem.
• 2-5 listopada – Rosja oraz Francja i Anglia wypowiadają wojnę Turcji.
• 3 listopada – Niemcy zwyciężyli Brytyjczyków w bitwie pod Tanga (Niemiecka Afryka Wschodnia).
• 5 listopada
  • I wojna światowa: Wielka Brytania anektuje Cypr.
  • państwa Ententy wypowiedziały wojnę Turcji.
• 7 listopada – I wojna światowa: Japonia zajmuje kolonię niemiecką Jiaozhou w Chinach, miejsce stacjonowania wschodnioazjatyckiej eskadry krążowników marynarki wojennej Cesarstwa Niemieckiego.
• 12 listopada – Turcja wypowiedziała wojnę państwom ententy.
• 16 listopada
  • w rok po uchwaleniu prawa (ang. Federal Reserve Act of 1913) zakładającego Bank Rezerwy Federalnej, instytucja ta rozpoczyna swą działalność w USA.
  • I wojna światowa: Rozpoczęła się bitwa na froncie bałkańskim nad rzeką Kolubara, między armią Austro-Węgier a siłami serbskimi.
• 23 listopada – siły USA opuszczają Veracruz w Meksyku. Oddziały Venustiano Carranzy po zajęciu miasta ustanawiają tam kwaterę główną swych sił.
• 24 listopada – Benito Mussolini zostaje wydalony z Włoskiej Partii Socjalistycznej.
• 28 listopada – Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych zamknięta w lipcu ze względu na toczącą się wojnę w Europie, zostaje otwarta tylko dla handlu obligacjami.
• 30 listopada/1 grudnia – I wojna światowa: Po nocnej bitwie pod Krakowem siły austro-węgierskie powstrzymały marsz Rosjan na zachód.
• grudzień – Wielka Brytania ogłosiła protektorat nad Egiptem.
• 6 grudnia – I wojna światowa: Armia niemiecka wkracza do Łodzi.
• 8 grudnia – I wojna światowa: Brytyjsko-niemiecka bitwa morska koło Falklandów zakończoną druzgocącą klęską Niemców.
• 9 grudnia – I wojna światowa: do służby Royal Navy wszedł pierwszy transportowiec wodnosamolotów HMS Ark Royal (wyporność 6 900 t, 8 wodnosamolotów lub samolotów, 4 działa, 14 km, lotnicze warsztaty naprawcze).
• 10 grudnia – pożar w fabryce Edisona w Nowym Jorku.
• 15 grudnia – eksplozja gazu w kopalni węgla konglomeratu Mitsubishi Hojyo w Kiusiu w Japonii, spowodowała śmierć 687 osób. Najtragiczniejszy wypadek w dziejach kopalnictwa w Japonii.
• 17 grudnia – I wojna światowa: Rosjanie zostają zatrzymani pod Limanową.
• 19 grudnia – I wojna światowa: Bitwa nad rzeką Kolubara w Serbii, zakończyła się stanowczym zwycięstwem Serbów.
• 24 grudnia – I wojna światowa: W okolicach miasta Ypres doszło do rozejmu bożonarodzeniowego - angielscy i niemieccy żołnierze przerywają walki.
• 28 grudnia – Włochy zajęły albański port Valona.
• 31 grudnia – I wojna światowa: Pierwszy raz w czasach nowożytnych, armia niemiecka użyła broni chemicznej na froncie wschodnim, na linii rzek Bzura i Rawka, pod Bolimowem - przeciw oddziałom rosyjskim.
• Blaise Diagne z Senegalu stał się pierwszym czarnym afrykańczykiem wybranym do parlamentu we Francji.
• Po raz pierwszy można spotkać artykuły powszechnego użytku wykonane ze stali nierdzewnej.
• Mahatma Gandhi wraca do Indii z Republiki Południowej Afryki i staje się czołowym działaczem ruchu na rzecz niezależności Indii.
• Stolica regionu autonomicznego Kuangsi w Chinach, zostaje przeniesiona z miasta Guilin do miasta Nanning.
• Port w miejscowości Orange w stanie Teksas zostaje pogłębiony i przygotowany do budowy okrętów dla Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.
• W USA powstaje cywilna niedochodowa organizacja (ang. United States Power Squadrons - USPS), której celem jest bezpieczeństwo cywilnych jednostek na morzu oraz szkolenie ludzi związanych z morzem.

[edytuj] Urodzili się

• 4 stycznia - Jean-Pierre Vernant, francuski historyk i antropolog (zm. 2007)
• 5 stycznia - George Reeves, amerykański aktor (zm. 1959)
• 15 stycznia
  • Stefan Bałuk, polski fotografik, fotoreporter wojenny, uczestnik powstania warszawskiego
  • Alberto Ullastres, hiszpański polityk i prawnik (zm. 2001)
• 5 lutego
  • William S. Burroughs, pisarz i poeta amerykański (zm. 1997)
  • Alan Lloyd Hodgkin, angielski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
• 8 lutego - Jyoti Basu, polityk indyjski (zm. 2010)
• 12 lutego – Lazar Koliševski, jugosłowiański polityk, prezydent Jugosławii (zm. 2000)
• 15 lutego - Kevin McCarthy, amerykański aktor
• 22 lutego - Renato Dulbecco, amerykański wirusolog pochodzenia włoskiego
• 23 lutego - Theofiel Middelkamp, holenderski kolarz szosowy (zm. 2005)
• 3 marca - Asger Jorn (zm. 1973)
• 8 marca - Jacob Bakema, holenderski architekt (zm. 1981)
• 11 marca - Alvaro del Portillo, prałat Opus Dei, Sługa Boży (zm. 1994)
• 15 marca - Bazyli (Doroszkiewicz), polski arcybiskup prawosławny, metropolita warszawski i całej Polski (zm. 1998)
• 22 marca - Władysław Niedoba, polski reżyser, scenarzysta i aktor teatralny, działacz społeczny i kulturalny na Zaolziu (zm. 1999)
• 25 marca - Norman Borlaug, amerykański uczony norweskiego pochodzenia, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
• 26 marca - William Westmoreland, amerykański generał (zm. 2005)
• 28 marca
  • Bohumil Hrabal, czeski pisarz (zm. 1997)
  • Edmund Muskie, amerykański polityk polskiego pochodzenia (zm. 1996)
  • Jan Mulak, polski trener lekkoatletyczny, twórca Wunderteam (zm. 2005)
• 31 marca
  • Jerzy Burski, polski polityk (zm. 1979)
  • Michał Jakubik, polski generał, pilot myśliwski (zm. 1966)
  • Wincenty Kawalec, polski ekonomista, polityk, prezes GUS, minister pracy, płac i spraw socjalnych (zm. 1991)
  • Octavio Paz, meksykański poeta, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (zm. 1998)
• 2 kwietnia - Alec Guinness, brytyjski aktor filmowy i teatralny (zm. 2000)
• 4 kwietnia - Marguerite Duras, francuska pisarka (zm. 1996)
• 25 kwietnia – Claude Mauriac, francuski pisarz (zm. 1996)
• 26 kwietnia - Bernard Malamud, amerykański pisarz, prozaik i autor sztuk teatralnych (zm. 1986)
• 19 maja - Wu Qingyuan, japoński gracz go chińskiego pochodzenia
• 6 czerwca - Antonina Gordon-Górecka, polska aktorka (zm. 1993)
• 15 czerwca - Jurij Andropow, radziecki działacz partyjny i państwowy (zm. 1984)
• 27 lipca - Giuseppe Baldo, włoski piłkarz (zm. 2007)
• 31 lipca - Louis de Funes, francuski komik (zm. 1983)
• 9 sierpnia - Tove Jansson, fińska pisarka pisząca po szwedzku i malarka (zm. 2001)
• 18 sierpnia - Ryszard Matuszewski, polski eseista, krytyk literacki, autor podręczników szkolnych, tłumacz (zm. 2010)
• 2 września - Stefania Grodzieńska, polska pisarka i aktorka (zm. 2010)
• 11 września
  • Mária Medvecká, słowacka artystka malarka (zm. 1987)
  • Paweł, patriarcha Serbskiego Kościoła Prawosławnego (zm. 2009)
• 24 września
  • John Kerr, australijski prawnik, polityk, gubernator generalny Australii (zm. 1991)
  • Andrzej Panufnik polski kompozytor i dyrygent (zm. 1991)
• 1 października - Maciej Maciejewski, polski aktor
• 3 października - Jan Nowak-Jeziorański, polski polityk i dziennikarz (zm. 2005)
• 6 października - Thor Heyerdahl, norweski badacz i podróżnik, na tratwie Kon-Tiki przepłynął Ocean Spokojny (zm. 2002)
• 7 października - Josef František, czeski lotnik, as myśliwski (zm. 1940)
• 16 października - Muhammad Zahir Chan, król Afganistanu (zm. 2007)
• 21 października
  • Martin Gardner, amerykański matematyk (zm. 2010)
  • Kazimierz Świątek, białoruski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup mińsko-mohylewski
• 28 października
  • Jonas Salk, amerykański lekarz, biolog, odkrywca szczepionki przeciwko polio (zm. 1995)
  • Richard Synge, angielski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1994)
• 5 grudnia
  • Stanisław Dygat, polski prozaik i felietonista (zm. 1978)
  • Hans Hellmut Kirst, niemiecki pisarz (zm. 1989)
• 14 grudnia - Karl Carstens, prezydent Niemiec (zm. 1992)
• 16 grudnia - Władysław Miziołek, polski biskup katolicki, ekumenista (zm. 2000)

[edytuj] Zmarli

• 1 marca - Gilbert Elliot-Murray-Kynynmound (znany jako lord Melgund), brytyjski wojskowy, polityk (ur. 1845)
• 16 marca - Charles-Albert Gobat, szwajcarski prawnik i polityk, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1843)
• 6 kwietnia - Józef Chełmoński, polski malarz realista (ur. 1849)
• 21 czerwca - Bertha von Suttner, austriacka pacyfistka, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1843)
• 31 lipca - Jean Jaurès, francuski przywódca socjalistyczny (ur. 1859)
• 6 sierpnia
  • Alfred Hegar, niemiecki lekarz, chirurg, ginekolog (ur. 1830)
  • Ellen Wilson, pierwsza żona prezydenta USA Woodrowa Wilsona (ur. 1860)
• 20 sierpnia - Pius X, (właściwie Giuseppe Sarto), papież od 1903, święty (ur. 1835)
• 29 sierpnia - Aleksander Samsonow, generał rosyjski, dowódca wojskowy w czasie I wojny światowej (ur. 1859)
• 6 września - Maksym Gorlicki, święty męczennik prawosławny, rozstrzelany na dziedzińcu więzienia w Gorlicach (ur. 1886)
• 27 września lub 10 października - Karol I Hohenzollern-Sigmaringen, król Rumunii (ur. 1839)
• 3 listopada - Georg Trakl, austriacki poeta (ur. 1887)
• 14 listopada - Frederick Roberts, brytyjski wojskowy - marszałek polny (ur. 1832)

[edytuj] Zdarzenia astronomiczne

• 21 sierpnia - całkowite zaćmienie Słońca

[edytuj] Nagrody Nobla

• z fizyki - Max von Laue
• z chemii - Theodore Richards
• z medycyny - Robert Barany
• z literatury - nagrody nie przyznano
• nagroda pokojowa - nagrody nie przyznano

[edytuj] Zobacz też

• I wojna światowa
• 1914 w filmie
• 1914 w muzyce
• 1914 w literaturze

[edytuj] Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 19 lutego
• Ostatki: 24 lutego
• Popielec: 25 lutego
• Niedziela Palmowa: 5 kwietnia
• Wielki Czwartek: 9 kwietnia
• Wielki Piątek: 10 kwietnia
• Wielka Sobota: 11 kwietnia
• Wielkanoc: 12 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 13 kwietnia
• Wniebowstąpienie: 21 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 31 maja
• Boże Ciało: 11 czerwca